Η Γαλήνη είναι μία από τις Νηρηίδες της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας, θαλάσσιες νύμφες που προσωποποιούσαν τις διαφορετικές ιδιότητες και όψεις της θάλασσας. Το όνομά της προέρχεται από τη λέξη «γαλήνη», που σημαίνει ηρεμία, γαλήνη και ήσυχη θάλασσα. Έτσι, η ίδια η ύπαρξή της συμβόλιζε το ήρεμο, ακύμαντο πέλαγος, την απουσία καταιγίδων και τον γλυκό, φωτεινό χαρακτήρα της θάλασσας όταν δεν απειλεί τους ανθρώπους.
Στην ελληνική μυθολογική παράδοση, η Γαλήνη ήταν κόρη του Νηρέα και της Δωρίδας. Ο Νηρέας ήταν ένας από τους αρχαιότερους θαλάσσιους θεούς, γνωστός για τη σοφία, την καλοσύνη και την ειλικρίνειά του. Συχνά αποκαλούνταν «Γέροντας της Θάλασσας» και θεωρούνταν προστάτης των ναυτικών. Η μητέρα της, η Δωρίδα, ήταν Ωκεανίδα νύμφη, κόρη του Ωκεανού και της Τηθύος. Από αυτή τη θεϊκή ένωση γεννήθηκαν οι Νηρηίδες, που σύμφωνα με την παράδοση ήταν πενήντα ή και περισσότερες, καθεμία με διαφορετικό όνομα και συμβολισμό.
Η Γαλήνη, σε αντίθεση με ορισμένες άλλες Νηρηίδες που σχετίζονταν με την ορμή ή την επικινδυνότητα της θάλασσας, αντιπροσώπευε την απόλυτη ηρεμία. Στην αρχαία ποίηση και ιδιαίτερα στα λυρικά έργα, το όνομά της χρησιμοποιούνταν συχνά μεταφορικά. Όταν ένας ποιητής ήθελε να περιγράψει μια θάλασσα ήσυχη, λαμπερή και φιλική προς τα πλοία, μπορούσε να μιλήσει για «τη Γαλήνη που απλώνεται στα νερά». Με αυτό τον τρόπο, η μυθολογική μορφή γινόταν ποιητική εικόνα και όχι μόνο πρόσωπο μύθου.
Οι Νηρηίδες γενικότερα θεωρούνταν προστάτιδες των ναυτικών και συνοδοί θαλάσσιων θεών, όπως του Ποσειδώνα. Ζούσαν στα βάθη της θάλασσας, σε παλάτια από κοράλλια και μαργαριτάρια, αλλά μπορούσαν να αναδυθούν στην επιφάνεια για να βοηθήσουν ή να καθοδηγήσουν πλοία. Η Γαλήνη ειδικά συνδεόταν με στιγμές ασφάλειας: όταν η θάλασσα ησύχαζε μετά από τρικυμία ή όταν ένα ταξίδι γινόταν χωρίς εμπόδια, οι άνθρωποι μπορούσαν να αποδώσουν αυτή την εύνοια σε εκείνη.
Εικαστικά, οι Νηρηίδες απεικονίζονταν ως νεαρές, όμορφες γυναίκες με μακριά μαλλιά, συχνά καθισμένες σε δελφίνια ή θαλάσσια άλογα. Αν και δεν υπάρχουν πολλές συγκεκριμένες παραστάσεις που να ταυτοποιούνται ρητά ως η Γαλήνη, η έννοια της ήρεμης θάλασσας αποδιδόταν με γαλήνιες μορφές, χαλαρές στάσεις σώματος και φωτεινά χρώματα. Στην αρχαία τέχνη, η συμβολική σημασία είχε μεγαλύτερη βαρύτητα από την ατομική ταυτότητα της κάθε νύμφης.
Σημαντικό είναι ότι η Γαλήνη δεν είχε συνήθως δική της ξεχωριστή μυθολογική ιστορία με περιπέτειες, έρωτες ή συγκρούσεις, όπως άλλες μυθολογικές μορφές. Η αξία της βρισκόταν περισσότερο στον συμβολισμό της παρά στη δράση της. Αντιπροσώπευε μια κατάσταση της φύσης και της ψυχής. Στην ελληνική σκέψη, η θάλασσα δεν ήταν μόνο φυσικό στοιχείο αλλά και μεταφορά για τη ζωή και τα συναισθήματα. Έτσι, η «γαλήνη» μπορούσε να σημαίνει και εσωτερική ηρεμία, ψυχική ισορροπία και αρμονία.
Στη μεταγενέστερη λογοτεχνία και γλώσσα, η λέξη «γαλήνη» διατηρήθηκε ζωντανή ακριβώς λόγω αυτού του διπλού χαρακτήρα: φυσικού και ψυχικού. Αν και πολλοί άνθρωποι σήμερα μπορεί να μη γνωρίζουν τη μυθολογική προέλευση, η ρίζα της λέξης κουβαλά ακόμη το αρχαίο νόημα. Η Νηρηίδα Γαλήνη, λοιπόν, δεν είναι απλώς μια θεϊκή φιγούρα της θάλασσας, αλλά μια ποιητική προσωποποίηση της ειρήνης, της ησυχίας και της ομορφιάς του κόσμου όταν βρίσκεται σε ισορροπία.